Việc sử dụng mâm giàn giáo phải tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn và yêu cầu kỹ thuật để đảm bảo an toàn cho người lao động và vật tư.

4.1 Yêu cầu theo tiêu chuẩn TCVN

Theo tiểu mục 5.3 của TCVN 13662:2023, một số yêu cầu chung về an toàn đối với mâm giàn giáo như sau: 

Mâm giàn giáo phải chịu được tải trọng tập trung tối thiểu là 125 kg đặt ở giữa sàn hoặc tải trọng phân bố đều tối thiểu là 125 kg/m². (Hai yêu cầu này là độc lập – chọn yêu cầu nghiêm hơn để thiết kế).

Phải có móc khóa ở hai đầu để cố định và truyền tải trọng lên thanh gióng ngang hoặc hệ treo. Móc khóa phải đảm bảo an toàn chống hiện tượng tự rời hoặc nâng móc khóa.

Bề mặt của mâm phải là thép liền, thép lưới, hoặc hệ thanh; và phải được cố định vào khung biên hoặc thanh giằng.

Khe hở lớn nhất giữa các mâm sau khi ghép và khe hở giữa bề mặt mâm và khung biên không được lớn hơn 10 mm.

Bề mặt kim loại phải được xử lý chống trượt (nhám hoặc dập gân).

Mâm giàn giáo phải được ghi nhãn và có thông số tải trọng định mức.

Mâm phải được thử nghiệm thiết kế trước khi đưa vào sử dụng.

4.2 Các thông số kỹ thuật nên kiểm tra

Kích thước (chiều dài, chiều rộng, độ dày) có phù hợp với hệ giàn giáo đang sử dụng.

Trọng lượng: loại mâm nhẹ hơn sẽ dễ di chuyển nhưng có thể chịu lực thấp hơn.

Móc khóa hoặc móc treo: kết cấu móc đủ chắc, hàn tốt, không bị biến dạng.

Bề mặt chống trượt: bề mặt dập gân, lỗ hoặc sần để người lao động đứng an toàn, tránh trượt ngã.

Bề mặt và lớp bảo vệ chống ăn mòn: nếu sử dụng ngoài trời, môi trường ẩm/corrosive thì nên chọn loại mạ kẽm.

Ghi nhãn rõ ràng: thông số tải trọng, nhà sản xuất, tiêu chuẩn.

Khi ghép nhiều mâm lại: khớp nối, khe hở, giao mâm – tất cả phải đảm bảo an toàn, không bị dịch chuyển.

Kiểm tra định kỳ: tình trạng hàn, biến dạng, rỉ sét, mài mòn, móc khóa bị hỏng hoặc biến dạng.

4.3 An toàn trong thi công

Khi đặt mâm lên hệ giàn giáo, phải kiểm tra rằng móc khóa đã móc chắc vào thanh gióng ngang, không bị trượt.

Hạn chế đặt vật liệu quá tải lên mâm – phải tuân thủ thông số tải trọng định mức.

Không để vật liệu dài hoặc lắp đặt chồng vượt quá mép mâm nếu có nguy cơ bật khỏi hệ giàn.

Khi di chuyển người hoặc vật liệu trên mâm, phải đảm bảo mâm được cố định, không bị rung lắc hoặc nghiêng.

Trong môi trường ngoài trời như mái nhà, thời tiết xấu (gió lớn, mưa) cần kiểm soát việc sử dụng; nếu cần tháo ra hoặc gia cố thêm.

Kiểm tra định kỳ và thay thế nếu phát hiện hư hỏng: biến dạng móc, mối hàn nứt, rỉ sét nặng, bề mặt trơn quá mức.

---

5. Ứng dụng thực tế và lợi ích

5.1 Ứng dụng

Mâm giàn giáo được sử dụng trong nhiều loại công trình và hoàn cảnh thi công khác nhau, ví dụ:

Công trình xây dựng nhà dân dụng: tầng cao, mái, tường ngoài cần giàn giáo và sàn thao tác.

Công trình cao tầng, tòa nhà: hệ giàn giáo lớn, cần mâm phân bố rộng, chịu lực tốt.

Công nghiệp – nhà xưởng, nhà máy: có thể có yêu cầu đặc biệt về tải trọng, môi trường ăn mòn.

Bảo trì, sửa chữa: khi phải làm việc ở độ cao, mâm giàn giáo là nền tảng đứng, đặt dụng cụ.

Dựng khán đài, sân khấu: một số nhà sản xuất mâm giàn giáo lớn còn được sử dụng cho dựng khán đài, sân khấu vì khả năng chịu tải tốt, khung kết cấu chắc. 

5.2 Lợi ích khi sử dụng đúng và phù hợp

Tăng năng suất thi công: người lao động có sàn thao tác chắc chắn, di chuyển và làm việc an toàn hơn.

Giảm thiểu tai nạn: dùng mâm đạt chuẩn giúp giảm nguy cơ trượt ngã, rơi vật liệu.

Tiết kiệm chi phí: nếu sử dụng mâm bền, ít bị hỏng, ít phải thay thế, kết hợp với hệ giàn giáo tốt sẽ giảm tổng chi phí vận hành.

Linh hoạt trong thi công: với mâm kích thước chuẩn và móc khóa dễ lắp đặt, hệ giàn giáo có thể lắp, tháo, di chuyển nhanh hơn.

Tuân thủ quy định pháp luật và tiêu chuẩn: giúp chủ đầu tư, nhà thầu tránh bị phạt, đảm bảo an toàn lao động.

---

6. Cách lựa chọn và mua mâm giàn giáo

6.1 Những tiêu chí quan trọng

Khi lựa chọn mâm giàn giáo, bạn nên cân nhắc các yếu tố sau:

1. Kích thước phù hợp: chiều dài, rộng tương thích với hệ giàn giáo, diện tích cần thi công.

2. Tải trọng định mức: phải đáp ứng hoặc vượt yêu cầu tải trọng cho người + vật liệu theo công trình sử dụng.

3. Vật liệu và xử lý bề mặt:

Nếu thi công trong nhà, môi trường khô thì mâm sơn có thể đủ.

Nếu ngoài trời, môi trường ẩm, hóa chất thì nên chọn loại mạ kẽm hoặc vật liệu chống ăn mòn mạnh.

4. Móc khóa và cố định: kiểm tra độ chắc móc, khóa; móc hai đầu là lựa chọn an toàn hơn.

5. Chất lượng hàn và gia công: mối hàn phải đẹp, chắc; thanh la dưới mặt sàn phải hàn đều và đủ số lượng; bề mặt chống trượt phải rõ ràng.

6. Nhà cung cấp, thương hiệu, chứng nhận: nên chọn nhà sản xuất uy tín, có chứng nhận kiểm tra, sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn (như TCVN 13662) và ghi nhãn rõ ràng.

7. Chi phí và tuổi thọ: giá thành phải phù hợp nhưng không nên vì tiết kiệm quá mà chọn sản phẩm chất lượng kém – chi phí sửa chữa, thay thế sẽ cao hơn.

8. Khả năng tái sử dụng, bảo dưỡng: mâm có lớp bảo vệ tốt, dễ vệ sinh, bảo dưỡng sẽ sử dụng lâu dài hơn.

6.2 Lựa chọn theo công trình

Nhà dân dụng, tầng thấp: có thể dùng mâm kích thước chuẩn (1.600×320/360 mm), độ dày 1,1-1,2 mm, loại sơn nếu môi trường trong nhà.

Công trình cao tầng, tải trọng lớn: nên chọn mâm mạ kẽm, độ dày cao hơn, móc khóa mạnh, kiểm tra tải trọng lớn hơn.

Thi công ngoài trời, môi trường ăn mòn: ưu tiên mâm mạ kẽm, hoặc loại đặc biệt chống ăn mòn.

Dựng khán đài, sân khấu hoặc nơi đặt nhiều vật liệu: ngoài người làm việc còn có vật liệu tải lớn – cần mâm chịu tải tốt hơn, kích thước lớn hơn hoặc số lượng mâm nhiều hơn.

6.3 Bảo dưỡng và kiểm tra sau mua